กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและการเมือง (ICCPR)

“บุคคลทุกคนเสมอภาคกันต่อหน้ากฎหมาย และมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายอย่างเท่าเทียม โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใดๆ”

- ข้อ 26 กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและการเมือง (ICCPR)

เกี่ยวกับกติกา ICCPR

กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและการเมือง (ICCPR) เป็นสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่สำคัญ มีเป้าหมายเพื่อคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง กติกานี้ได้รับการรับรองโดยองค์การสหประชาชาติเมื่อปี 2509 และกำหนดสิทธิขั้นพื้นฐาน เช่น สิทธิในการมีชีวิต เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และสิทธิที่จะได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม โดยกำหนดให้รัฐภาคีมีพันธกรณีต้องเคารพและรับรองสิทธิเหล่านี้แก่บุคคลทุกคนภายใต้เขตอำนาจของตน นอกจากนี้ กติกา ICCPR ยังมีกลไกติดตามและตรวจสอบ โดยเฉพาะการทำงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ซึ่งมีหน้าที่ตรวจสอบรายงานที่รัฐภาคียื่นต่อคณะกรรมการ และพิจารณาคำร้องรายบุคคลตามพิธีสารเลือกรับ

สิทธิเกี่ยวกับ ICCPR ในประเทศไทย

เสรีภาพด้านการแสดงออก

ข้อบทใน ICCPR: ข้อ 19

กฎหมายไทย: หมวด 3 มาตรา 34 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม: ความเห็นทั่วไปที่ #34

  • บุคคลทุกคนมีสิทธิที่จะมีความเห็นใดๆ โดยปราศจากการแทรกแซง 
  • บุคคลทุกคนมีสิทธิและเสรีภาพในการแสดงออก รวมถึงเสรีภาพในการแสวงหา รับ และเผยแพร่ข้อมูล ข่าวสาร และความคิดทุกประเภท โดยไม่ถูกจำกัดด้วยพรมแดนใด ๆ 
  • ถึงแม้ว่ากติกา ICCPR ยอมรับว่า การใช้เสรีภาพในการแสดงออกอาจถูกจำกัดได้ในบางกรณี แต่ข้อจำกัดเหล่านี้ต้องกำหนดไว้ในกฎหมายอย่างชัดเจน และจำเป็นเพื่อการคุ้มครองสิทธิหรือชื่อเสียงของผู้อื่น รวมทั้งเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ ความสงบเรียบร้อย ความปลอดภัยสาธารณะ สุขภาพ หรือศีลธรรมของประชาชน

เสรีภาพในการชุมนุม

ข้อบทใน ICCPR: ข้อ 21

กฎหมายไทย: หมวด 3 มาตรา 44 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม: ความเห็นทั่วไปที่ #37

  • สิทธิในการชุมนุมโดยสงบได้รับการรับรองอย่างชัดเจน การจำกัดสิทธิ์ดังกล่าวจะกระทำได้เฉพาะเมื่อกฎหมายบัญญัติไว้ และต้องเป็นไปด้วยความจำเป็นอย่างแท้จริงในสังคมประชาธิปไตย เพื่อประโยชน์ด้านความมั่นคงของชาติ ความปลอดภัยสาธารณะ ความสงบเรียบร้อย การสาธารณสุข ศีลธรรมของประชาชน หรือเพื่อคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอื่น

สิทธิในการพิจารณาที่เป็นธรรม

ข้อบทใน ICCPR: ข้อ 14

กฎหมายไทย: หมวด 3 มาตรา 29 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม: ความเห็นทั่วไปที่ #32

กติกา ICCPR เล็งเห็นถึงความสำคัญของสิทธิในการพิจารณาที่เป็นธรรม เพื่อประกันให้เกิดความยุติธรรมและการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐาน โดยมีสิทธิสำคัญอย่างน้อยดังต่อไปนี้ 

  • บุคคลทุกคนมีความเสมอภาคต่อหน้าศาล และมีสิทธิได้รับการพิจารณาคดีอย่างเปิดเผยและเป็นธรรม โดยคณะตุลาการที่มีความเป็นอิสระ
  • บุคคลทุกคนซึ่งต้องหาว่ากระทำผิดอาญา ต้องมีสิทธิได้รับการสันนิษฐานว่าเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าจะพิสูจน์ตามกฎหมายได้ว่ามีความผิด 
  • ในการพิจารณาคดีอาญา ผู้ต้องหาทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับแจ้งข้อกล่าวหาอย่างชัดเจนและทันเวลา ในภาษาที่ตนเข้าใจ มีเวลาและความสะดวกเพียงพอในการเตรียมการต่อสู้คดี รวมถึงสิทธิในการติดต่อและปรึกษาทนายความที่ตนเลือกเอง
  • สิทธิที่จะได้รับการพิจารณาโดยไม่ล่าช้า 

การไม่เลือกปฏิบัติ

ข้อบทใน ICCPR: ข้อ 26

กฎหมายไทย: หมวด 3 มาตรา 27 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม: ความเห็นทั่วไปที่ #37

  • บุคคลทั้งปวงย่อมเสมอกันตามกฎหมาย และมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองเท่าเทียมกันตามกฎหมาย โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใด ๆ ในกรณีนี้ กฎหมายจะต้องห้ามการเลือกปฏิบัติใด ๆ และต้องประกันการคุ้มครองบุคคลทุกคนอย่างเสมอภาคและเป็นผลจริงจังจากการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุผลใด เช่น เชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือความคิดเห็นอื่นใด เผ่าพันธุ์แห่งชาติหรือสังคม ทรัพย์สิน กำเนิด หรือสถานะอื่น ๆ